|
|
| Napoleon Orda (urodzony w lutym 1807 roku w Worocewiczach koło Pińska, zmarł 26 kwietnia 1883 roku w Warszawie), polski rysownik i malarz, również pianista i kompozytor.
Wdzięczność potomnych zaskarbił sobie ponad tysiącem akwarel i rysunków, przedstawiających zabytkowe miejsca na ziemiach polskich, stworzonych w latach 1872–1880. Często są one jedynym źródłem dokumentującym wygląd setek rezydencji i innych budowli.
Pochodził ze średnioszlacheckiej rodziny, ojciec Michał był marszałkiem powiatu kobryńskiego. Szkołę ukończył w Świsłoczy. Od 1823 roku studiował matematykę na Uniwersytecie Wileńskim. Studiów nie ukończył z powodu aresztowania za działalność w nielegalnej organizacji |  |
|
|
|
| studenckiej. Za udział w powstaniu listopadowym został odznaczony krzyżem zasługi Virtuti Militari.
W 1833 roku zamieszkał w Paryżu, gdzie dotarł pieszo po upadku powstania. Tam zaprzyjaźnił się z Fryderykiem Chopinem. U niego oraz u Franciszka Liszta pobierał nauki gry na fortepianie i kompozycji. Komponował później, pozostając pod wyraźnym wpływem mistrza, dość konwencjonalne polonezy, mazurki, walce i nokturny. W 1833 roku rozpoczął również naukę rysunku u pejzażysty Pierre’a Girarda. Odbywał liczne podróże, podczas których malował i rysował weduty (pejzaże architektoniczne) miast i innych obiektów architektonicznych Francji, Anglii, Szkocji, Belgii, Holandii, Nadrenii, Hiszpanii, Portugalii i północnej Afryki.
Ożenił się z Francuską Ireną Bougle. W Paryżu prowadził Dom Komisowy (Maison de Commission). Od 1847 roku był dyrektorem paryskiej Opery Włoskiej do czasu jej zamknięcia w okresie rewolucji lutowej (1848). Brał aktywny udział w życiu Wielkiej Emigracji. Od 1839 roku był członkiem Towarzystwa Historyczno – Literackiego, a od 1848 roku również Komitetu Emigracji Polskiej.
Gdy w 1856 roku car Aleksander II ogłosił amnestię dla powstańców, Orda wrócił do rodzinnych Worocewicz. W 1862 roku zamieszkał w Wierzchowni na Ukrainie jako guwerner w domu generała Adama Rzewuskiego.
W 1872 roku zaczął realizować dzieło swego życia. Podczas corocznych, odbywanych w lecie podróży, systematycznie utrwalał zabytkowe miejsca. W latach 1872–1874 Wołynia, Podola i Ukrainy. W latach 1875–1877 Litwy, Żmudzi, Inflant i Białorusi. W latach 1878–1879 rysował zabytki Galicji, Wielkopolski, Prus Królewskich. W 1880 roku sportretował tereny Królestwa Polskiego. Orda sygnował i opisywał swoje prace na rysunkach.
Siedemdziesięcioletni artysta, ogarnięty pasją stworzenia wizualnej dokumentacji polskich zabytków architektonicznych, przemierzał kraj rzemiennym dyszlem, bryczką, wozem, a często na własnych nogach, aby uchronić dla potomnych przed niszczycielskim działaniem czasu świat stanowiący ważną część dziedzictwa kulturowego Polaków. Należy wybaczyć mu pewne niedostatki warsztatowe, szczególnie dotyczące perspektywy wykreślnej, co w przypadku malowania architektury jest nieraz zauważalne. Wykształcił jednak swój rozpoznawalny styl, świetnie oddający charakter polskich krajobrazów.
Za jego życia ukazało się osiem serii rysunków i akwarel w ramach albumu zatytułowanego Album widoków historycznych Polski poświęcony Rodakom. Zawierały one 260 litografowanych rysunków i akwarel spośród ponad tysiąca wykonanych przez autora. Rysunki na kamień litograficzny przeniósł Alojzy Misierowicz (Misyrowicz) zaś odbitki wykonane zostały w pracowni litograficznej Maksymiliana Fajansa.
Napoleon Orda został pochowany w Janowie koło Kobrynia.
|
|
Strony www, CMS
gry erotyczne
Czarna lista
projekty graficzne
Grzejniki
Kanalizacja lokalizatory
Virax
Divar
agregaty prądotwórcze
bazy danych giodo
wierzytelności
piosenkarze
|
|
Sep 7, 2010
Spis alfabetyczny
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K
L
M
N
O
P
Q
R
S
T
U
V
W
Y
Z
Wyszukaj malarza(na stronie)
Losowo wybrane
Pautsch Fryderyk
Cezanne Paul
Chełmoński Józef
Picabia Francis
Miro Joan
Informacje
Malarze główna
O stronie
Mapa strony
|